نمونه 1 ادبیّات 2 خرداد

1

الف ) معني و مفهوم شعر و نثر (6نمره)

   *ابيات و عبارت هاي زير را به نثر روان بر گردانيد .

1-الهي در دل هاي ما جز تخم محبّت خود مكار .                                                                   

2- گيله مرد گوشش به اين حرف ها بدهكار نبود .

3- جامه اش شولاي عرياني است .

4- در سينه ام هزار خراسان نهفته است .

5- با حال استيصال پرسيدم : « پس چه خاكي بر سرم بريزم ! »

6- پيرهني ريش ريش روي سينه اش دهن كجي مي كرد .

7- تهمتن چنين داد پاسخ كه نام    چه پرسي كزين پس نبيني تو كام

8- دمي آب خوردن پس از بد سگال    به از عمر هفتاد و هشتاد سال

9- نه سايه دارم و نه بربيفكنندم و سزاست        اگر نه بر درخت تر كسي تبر نمي زند

10- چه بايد نازش و نالش ، بر اقبالي و ادباري   كه تا بر هم زني ديده ، نه اين بيني نه آن بيني ؟

11- به وقت صبح قيامت كه سر ز خواب بر آرم   به گفت و گوي تو خيزم به جست و جوي تو باشم

 

 

25/.

25/.

25/.

25/.

5/.

5/.

5/.

75/.

75/.

1

1

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

ب)لغت (2نمره)

   * معني لغات و تركيبات مشخص شده را بنويسيد .

1- التماس و عجز و لابه ي مأمور ، مانند آبي كه رو آتش بريزند ، التهاب گيله مرد را خاموش كرد .

2- ماه آذارش ، پشته ها را / با شقايق ها و نرگس ها مي آرايد.

3- ظرافت و حجب و لطف ، در سراپاي معماري و نقوش و رنگ ها ديده مي شود .

4-  و از آن دهان كه هرّاي شير مي خروشيد /كلمات كودكانه تراويد .

5- در واقع اين ها يادداشت هايي ساده ، جمله ها و اشعاري قديمي راجع به دنيا و مافيهاست .

6- مليجك اين طرف و آن طرف مي دويد و اشتلم مي كرد كه اين شخص را مخصوصا من پيدا كردم .

7- بت پرستي كي كند گر برهمن بيند مرا

8- آن مطالب عبارت بود از اوراد و اذكاري كه پدر بزرگ كهن سال و نابينايش در صبح و شام مي خواند .

 

 2


 

 








3

پ) خود آزمايي (3 نمره)

1- « از عرش به فرش آمدن » كنايه از چيست؟

2- « با چشماني يتيم نديدنت » يعني چه؟

3- علّت تغيير رفتار « طه حسين » چه بود؟

4- كوزت براي غلبه بر ترس و دلهره ي خود چه تدبيري انديشيد؟

5- با توجه به مصراع « سرزمين ما زمرّد است » چرا شاعر سرزمين خود(فلسطين) را به زمّرد تشبيه كرده است؟

6- « اغتنام فرصت » و «حسن خلق » هر يك پيام كدام بيت است؟

    الف) آسايش دو گيتي تفسير اين دو حرف است                   با دوستان مروّت ، با دشمنان مدارا

    ب) ده روز مهر گردون افسانه است و افسون                نيكي به جاي ياران ، فرصت شمار يارا

7- اين بيت زيب النّسا «در سخن مخفي شدم مانند بو در برگ گل /  هر كه خواهد ديدنم گو در سخن بيند مرا» با كدام گزينه ارتباط معنايي ندارد؟

   الف) لاف از سخن چو درّ توان زد       آن خشت بود كه پر توان زد

   ب) رنگين سخنان در سخن خويش نهان اند           از نكهت خود نيست به هر حال ، جدا گل 

 

25/.

25/.

5/.

5/.

5/.

5/.

 

 

 

5/.

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ت)دانش هاي ادبي(3نمره)

1-روي آوردن به ادبيّات داستاني معاصر از اوايل دوره مشروطه با كتاب هايي نظير......... و..........آغاز شد .

2-قصيده شعري است كه مصراع اول و مصراع هاي زوج آن هم قافيه و تعداد ابياتش معمولا بيش از ....... بيت است .

3-كدام شاعر مبارز فلسطيني را « شاعر مقاومت فلسطين » گفته اند؟

4-يك شاعر را كه شعر « حبسيّه » سروده است ، نام ببريد .

5-مجموعه اشعار محمدحسن رهي معيِّري با چه نامي چاپ شد؟

6- شعر معاصر نيما پس از نيما در سه شيوه ادامه يافت ، آن سه شيوه را فقط نام ببريد .

7-يك شاعر فارسي سراي پاكستاني و يك شاعر فارسي سراي تاجيكستاني نام ببريد .

8-در بيت « دولت فقر خدايا به من ارزاني دار /  كاين كرامت سبب حشمت و تمكين من است » تركيب

« دولت فقر» چه آرايه اي را به وجود آورده است؟                                   

 

5/.

 

25/.

25/.

25/.

25/.

75/.

5/.

 

25/.

5

ث) درك مطلب(4نمره)

الف) با توجّه به اين شعر به پرسش ها پاسخ دهيد .

  « اي خونين چشم و خونين دست / به راستي كه شب رفتني است / نه اتاق توقيف ماندني است / و نه حلقه هاي زنجير /  نرون مرد ولي رم نمرده است »

 1- منظور از« خونين چشم و خونين دست »كيست؟                                                                        

   2- مفهوم « نرون مرد ولي رم نمرده است» چيست؟

ب)با توجه به ابيات ، به پرسش ها پاسخ دهيد .

 شخصي به هزار غم گرفتارم     در هر نفسي به جان رسد كارم

 بي زلّت و بي گناه محبوسم   بي علّت و بي سبب گرفتارم

  خورده قسم اختران به پاداشم   بسته كمر آسمان به پيكارم

 امروز به غم فزون ترم از دي    و امسال به نقد كمتر از پارم

  بندي است گران به دست و پايم در   شايد كه بس ابله و سبك بارم

  قصه چه کنم دراز بس باشد         چون نیست گشایشی در کارم

1- شاعر در بيت اول خود را چگونه معرفي مي كند؟                                                                          

2- در بيت دوم شاعر علّت گرفتار شدن خود را چه مي داند؟

3- در بيت سوم « بسته كمر آسمان به پيكارم » يعني چه؟

4- در بيت چهارم شاعر چه چيز خود را در حال كاهش مي داند؟

5- درکدام بیت شاعرگرفتاری خودر ا نتیجه ی نادانی وسبک  عقلی می داند؟

6- در کدام بیت شاعر خود را به سکوت دعوت می کند ؟ چرا؟

 

 

 

 

 

 

 

5/.

5/.

 

 

 

 

5/.

5/.

5/.

5/.

5/.

5/.

6

 

 

 

 

 

ج) حفظ شعر (2نمره)

1- از خمستان .........................                    جنبشي در آدم و حوّا نهاد

2- قايق از تور تهي/ و دل از آرزوي ......./ هم چنان خواهم راند / نه به ........ دل خواهم بست / نه به دريا

3- بهرام كه ....... مي گرفتي همه عمر       ديدي كه چگونه .................. گرفت

4- خلق چو ......... زاده ز درياي جان       كي كند.......... مرغ كز آن بحر خاست

 

5/.

5/.

5/.

5/.

 

                     «موفق باشيد»                                       














نمونه 2 ادبیّات 2 خرداد


الف) معنی شعر و نثر(6نمره)

1- به مجمعی که درآیند شاهدان دو عالم                 نظر به سوی تو دارم غلام روی تو باشم(75/ 0)

2- سرکش مشو که چو شمع از غیرتت بسوزد             دلبر که در کف او موم است سنگ خارا (75/ 0)

3- عنان گیر تو گر روزی جمال درد دین باشد             عجب نبود که با ابدال خود را هم عنان بینی (75 /0)

4- هنگام که به همراه آفتاب / به خانه ی یتیمکان بیوه زنی تاییدی / وصولت حیدری را / دست مایه ی شادی کودکانه شان کردی / آیا تاریخ به تحیّر بر در سرای، خشک ولرزان نماده بود؟ (75 /

5- من جلوه ی شباب ندیدم به عمرخویش          از دیگران حدیث جوانی شنیده ام (5/ 0)

6- کشانی بدو گفت: با تو سلیح                نبینم همی جز فسوس و مزیح (5/ 0)

7- الهی، من با ذکر تو الف گرفته ام و در دل من رجای تو خداوند است. (5/ 0)

8- در تنگنای سینه ی حسرت کشیده ام          گهواره ی بصیرت مردان نهفته است (5/ 0)

9- اعاظم اهل اردو و تمام ملتزمین حاضر بودند. (5/ 0)

10- سال آزکار یک بار چنین پایی می افتد. (25/ 0)

11- زبانش تپق می زد. (25/ 0)

ب) معنی واژها (2 نمره)

1) بی زلّت و بی گناه محبوسم.          2) آن مطالب اوراد و ازدکاری بود که پدربزرگ می خواند.

3) شاه بسیار مشعوف شدند.           4) اشعاری راجع به دنیا و مافیها است.

5) قاریان با نغمه های مهیّج به قرائت مشغول بودند.     6) قاصد روزان ابری، داروگ، کی می رسد باران؟

7) کافر را غلامی بود مسلمان، صاحب گوهر.              8) وسط میدان هیمه گذاشته اند.

ج) درک مطلب(4 نمره)

باتوجه به ابیات زیر به سوالات پاسخ دهید.

ب1) عنان گیر تو گر روزی جمال درد دین باشد           عجب نبود که با ابدال خود را هم عنان بینی

عطا از خلق چو جویی گر او را مال ده گویی؟                به سوی عیب چون پویی، گراو را غیب دان بینی

زیزدان دان نه از ارکان، که کوته دیدگی باشد               که خطی کز خرد خیزد،توآن را از بنان بینی

تو یک ساعت چوافریدون به میدان باش تازان، پس             به هر جانب که روی آری درفش کاویان بینی

1)      شاعر چه عاملی را موجب رستگاری و همراهی انسان با نیکان می داند؟ (5/ 0)

2)      کدام مصراع بیان گر این مفهوم است که« انسان باید خواسته هایش را از خدا بخواهد نه از دیگران»؟ (5/ 0)

3)      مفهوم حدیث«عالم محضر خداست، در محضرخدا معصیت نکنید» در کدام مصراع است؟ (5/ 0)

4)      درفش کاویان نمادچیست؟ یک آرایه ی بارزبیت آخر را بنویسید. (5/ 0)

5)      مفهوم آیه«ومارمیت اذرمیت ولکن ا... رمی»(انفال/17) درکدام بیت دیده می شود؟ (5/ 0)

ب2) به توجه به عبارت زیر به سوالات پاسخ دهید.

بهار جاویدان در این رنگ ها و نقش های کاشی ها جای دارد. بهار منجمد و رمز آلود، چنانکه گویی کالبد بنا، مینایی است که روح ایران را در آن حبس کرده اند. در این نقش ها کوشیده شده است تا «ناپیداکران» در «محدود» جای گیرد و در ضمیر سازندگان بنا آرزوی درهم شکستن محدودیّت بشری بوده است پای بند تن. نقش ها بیننده را بغل می زنند و با خود به معراج می برند.

1)      جمله اول در توصیف چیست؟ (25/ 0)

2)      یک تشبیه(باذکر مشبه و مشبه به) در عبارت مشخص کنید؟ (5/ 0)

3)      در جمله آخر یک آرایه ی بارز ادبی را مشخص کنید؟ (25/ 0)

4)      آرزوی سازندگان بناهای مسجد چه بوده است؟ (5 /0)

 د) شعر حفظی(2 نمره)

1) قایل از تور تهی / و دل از ................................ / شاعران وارث .................................... (75/ 0)

2) چون نبود او را معیّن خانه ای    / ....................................................................... (75/ 0)

3) آنان که محیط فضل و ادب شدند    / .......................................................... (5/ 0)

هـ) دانش های ادبی (3 نمره) تمام موارد 5 /0 نمره

1) در کدام نوع حماسه، شاعر به جای آفرینش حماسه به باز آفرینی می پردازد؟ یک اثر در این زمینه نام ببرید.

2) آرایه ی بارز ادبی را در دو بیت زیر مشخص کنید.

الف) عشق چون آید برد هوش دل فرزانه را                        دزد دانا می کشد اوّل چراغ خانه را

ب) ای آبشار، نوحه گر از بهر چیستی؟                  چین برجبین فکنده زاندوه کیستی؟

3) به جز سمرقند چه شهردیگری در تاجیکستان پایگاه شاعران و نویسندگان بوده است؟

یک شاعر بزرگ تاجیکی یا افغانی نام ببرید.

4) جمال زاده را آغازگر سبک ................................... در نثر معاصر فارسی و پدر ......................... دانسته اند.

5) نویسنده ی آثار زیر را بنویسید.                         الف) فیه مافیه                             ب) آزادی و تربیت

6) دو مورد از ویژگی های محتوایی شعر نیمایی ار بنویسید؟

و) خودآزمایی (3 نمره)

1) گون و نسیم در شعر سفر به خیر، هرکدام نماد چه افرادی است؟ (5/ 0)

2) ابن بطوطه به چه رسمی در نماز جماعت شوشتر اشاره کرده است؟ (5/ 0)

3) در بیت«کجا می روی ای مسافر درنگی / ببر با خودت پاره ی دیگرت را» منظور از مسافر و پاره ی دیگر چیست؟(5/ 0)

4) شخصیت عموتم ولگری را نقد کنید. (75/ 0)

5) بیت « ده روزه مهرگردون افسانه است و افسون / نیکی به جای یاران فرصت شماریارا» حاوی چه پیام هایی است؟(75 /0)

                                                                                                                               موفق باشید



 



 

 



تاريخ : دوشنبه نهم اردیبهشت 1392 | 15:2 | نویسنده : علیپــور |
  • پی ان یو
  • تک درخت تعاون